Hợp Đồng Lao Động Thử Việc: Các Tranh Chấp Thường Gặp Nhất

Theo Điều 25 Bộ luật Lao động 2019, thời gian thử việc tối đa là 180 ngày với công việc quản lý doanh nghiệp, 60 ngày với công việc có yêu cầu trình độ cao đẳng trở lên, và 30 ngày với các công việc khác. Đối với công việc thời vụ dưới 1 tháng, không được áp dụng thử việc. Một công việc chỉ được thử việc một lần duy nhất — doanh nghiệp không được yêu cầu thử việc lại cho cùng vị trí.

Điều 26 Bộ luật Lao động 2019 quy định tiền lương thử việc do hai bên thỏa thuận, nhưng ít nhất phải bằng 85% mức lương của công việc đó khi chính thức. Nếu doanh nghiệp trả dưới mức này, người lao động có quyền yêu cầu thanh toán phần chênh lệch. Đây là một trong những tranh chấp phổ biến nhất, thường xảy ra khi công ty không ghi rõ mức lương thử việc trong hợp đồng.

Theo Điều 24 Bộ luật Lao động 2019, nội dung thử việc có thể được ghi trong hợp đồng lao động hoặc ký thành hợp đồng thử việc riêng. Nếu không có văn bản, người lao động dễ rơi vào thế bất lợi khi xảy ra tranh chấp vì khó chứng minh điều kiện đã thỏa thuận. Người lao động nên yêu cầu ký văn bản trước khi bắt đầu làm việc.

Đây là điểm gây nhầm lẫn thường xuyên. Theo Điều 27 Bộ luật Lao động 2019, trong thời gian thử việc, mỗi bên đều có quyền hủy bỏ thỏa thuận thử việc mà không cần báo trước và không phải bồi thường. Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp không thông báo kết quả thử việc đúng hạn mà người lao động vẫn tiếp tục làm việc, hợp đồng lao động chính thức mặc nhiên có hiệu lực.

Nếu người lao động đã hoàn thành thử việc nhưng công ty từ chối ký hợp đồng không có lý do hợp lệ, đây có thể cấu thành hành vi vi phạm pháp luật lao động. Người lao động có thể nộp đơn đến Phòng Lao động – Thương binh và Xã hội cấp quận/huyện hoặc khởi kiện ra Tòa án nhân dân theo thủ tục giải quyết tranh chấp lao động cá nhân. Thời hiệu yêu cầu giải quyết tranh chấp là 1 năm kể từ ngày phát hiện hành vi vi phạm (Điều 190 Bộ luật Lao động 2019).

Bằng chứng quan trọng gồm: hợp đồng thử việc hoặc hợp đồng lao động, tin nhắn/email xác nhận công việc và mức lương, phiếu lương hoặc chuyển khoản, biên bản đánh giá kết quả thử việc (nếu có), và các tin nhắn liên quan đến việc chấm dứt hợp đồng. Người lao động nên lưu giữ tất cả tài liệu giao tiếp bằng văn bản với công ty ngay từ đầu.

Với các tranh chấp đơn giản như đòi tiền lương thử việc còn thiếu, người lao động có thể tự mình gửi đơn đến Hòa giải viên lao động cấp huyện — đây là bước bắt buộc trước khi khởi kiện (trừ một số ngoại lệ theo Điều 188 Bộ luật Lao động 2019). Với các trường hợp phức tạp hơn như tranh chấp về bồi thường, điều khoản cạnh tranh hay bảo mật thông tin, việc tham vấn luật sư sẽ giúp bạn đánh giá đúng rủi ro và chuẩn bị hồ sơ đầy đủ hơn.

Sử dụng phân tích AI miễn phí của ROY để hiểu pháp luật áp dụng thế nào với tình huống cụ thể của bạn.

Bài viết này chỉ cung cấp thông tin pháp lý chung và không cấu thành tư vấn pháp lý cho tình huống cụ thể của bạn. Vui lòng tham vấn luật sư có đủ điều kiện hành nghề.